Praeclara a Quinto gesta, postquam sua patria a Byzantiis et Arabiciis Macometi sectatoribus oppungata erat, quia omnes petebant Illam, referre volo.
Is autem cognovit Illam Divam, in marmoreo templo ubi tuita erat, et ob eius cognitionem, reliquit arma et ad eam sese dicavit.
Cum postea Susiana cecidisset, suo cum populo ad Orientem profectus est et trans Oxiadem amnem constitit. Johanni Presbytero regnante, magnum regnum ortum est, propter mercaturas dives, et in hoc, traducta ad Novam Magnam, culta est, nominata Maria Nostra Diva.
At adversa fortuna Transoxaniam affecit et barbari Turcici in eam irruperunt, populatis copiis de Presbytero. Ad flammas data est Nova Magna, atque in clade multi periēre, attamen Fabius, olim strategus de Susiana, e clade perfugivit non ad suam salutem petendum, sed ad Illam servandum.
Omnes iam sciunt quod ab eo reproficiscendum fuit.
Quintus Fabius, secutus a paucis, secum ferens Illius simulacrum, in Europam remeavit usque ad Bobii monasterium. Per viam, occurrens ad multos, orbem vastatum spectavit.
Nec fas neque ullus ius potuēre retinere finem vetera imperia, Persarum Romanorumve. Novis temporibus agamus. In Asia regnant Arabes Macometi sectatores, in Gallia Franci, in Italia Langobardi.
Et Quintus invenit quod quaerebat.
Fortasse.
Scribam de Quinti gestis in libris tres: libro in primo, nominato Ragnarok seu caeliculum occasum, quod est latino nomine pro illo, narrabo historiam de Susiano thema, vivens indipendens ex imperio Byzantii romano et eius hostis, et de Illius templo, quod et Byzantii et Susiani et Arabici quaeritabant, ut id delerent aut servarent. Libro in altero, Rex et sacerdos, quia Presbyter Johannes fuit rex Transoxaniae et sacerdos Christi, narrabo historiam de Transoxania, regnum condito a Johanni presbytero et in quem Quintus tulit Illius simulacrum ad servandum, at in quem irruperunt barbari, et id igni ferroque vastaverunt. Post hoc, Quintus abiit. Libro in tertio, inscripto Άλήθεια, quod est Graece pro veritate, narrabo de Quinto itinere, ab Asia ad Italiam, et de sapientibus quos ille invenerat et rursus invenit, qui eum dixerunt multa de eo et de Illa. Tandem, Illa ipsa locuta est.
Iohannes V PP
Trad.:Voglio riferire le imprese illustri compiute da Quinto, dopo che la sua patria era stata assalita dai Bizantini e dagli Arabi Mussulmani, perché tutti cercavano Illa. Lui stesso conobbe Illa Diva, nel tempio di marmo in cui era conservata, ed a causa della conoscenza di lei, lasciò le armi e dedicò se stesso a lei.
Essendo poi caduta la Susiana, partì con il suo popolo verso Oriente e si stabilì oltre il fiume Oxus. Sotto il regno del Presbiter Johannes, nacque un grande regno, ricco a causa dei commerci, ed in questo regno, trasportata a Nova Magna, è stata venerata, una volta chiamata Maria Nostra Diva.
Ma la mala sorte colpì la Transoxania, e i barbari turchi v’irruppero, dopo aver sconfitto le truppe del Presbiter. Nova Magna è stata data alle fiamme, e nella strage molti morirono, ma tuttavia Fabio, una volta stratego della Susiana, fuggì dalla disfatta non per cercare la propria salvezza, ma per salvare Illa. Tutti già sanno che dovette ripartire. Quinto Fabio, seguito da pochi, portando con sé la statua di Illa, tornò in Europa fino al monastero di Bobbio. Lungo la strada, incontrando molte persone, osservò un mondo devastato.
Né il diritto divino né nessun diritto umano poté fermare la fine dei vecchi imperi, dei Persiani o dei Romani. Viviamo in tempi nuovi.
In Asia regnano gli Arabi mussulmani, in Gallia i Franchi, in Italia i Longobardi.
E Quinto ha trovato quello che cercava.
Forse.
Scriverò delle imprese di Quinto in tre libri: nel primo libro, chiamato Ragnarok o tramonto degli dei, che è il nome latino di quello, narrerò la storia del Tema di Susa, indipendente dall’impero romano di Bisanzio e suo nemico, e del tempio di Illa, che sia i Bizantini, sia i Susiani, sia gli Arabi andavano cercando, per distruggerlo o per salvarlo. Nel secondo libro, Re e Sacerdote, perché il Presbiter Johannes fu re di Transoxania e sacerdote di Cristo, narrerò la storia della Transoxania, regno fondato dal presbiter Johannes nel quale Quinto portò la statua di Illa per salvarla, ma nel quale irruppero i barbari che lo misero a ferro e fuoco. Dopo di questo, Quinto se ne andò. Nel terzo libro, intitolato Άλήθεια, che è la parola greca che significa verità, narrerò del viaggio di Quinto, dall’Asia all’Italia, e dei sapienti che aveva incontrato e incontrò di nuovo, che gli dissero molte cose su di lui e su Illa. Infine, Illa parlò.
Giovanni V PP
*Proemio